Hướng Dẫn Đọc Đồng Hồ Áp Suất Nồi Hơi Điện & Cách Bắt Bệnh Áp Suất Bất Thường

Ở các xưởng may, nồi hơi điện gần như phải chạy liên tục mỗi ngày. Trong đó, cái đồng hồ áp suất nho nhỏ gắn trên thân nồi chính là thứ mà người vận hành phải ngoái nhìn nhiều nhất.

Nó giống như cái "mạch đập" của nồi hơi vậy. Nhìn vào đó, anh em biết ngay nồi đang khoẻ, đang yếu hay đang dở chứng. Thế nhưng, không ít người vẫn mơ hồ về các con số trên mặt đĩa, không biết đơn vị đo là gì, hay thấy kim nhảy lung tung mà không biết có phải xả nồi ngắt điện hay không.

Bài viết này sẽ hướng dẫn anh em cách đọc đồng hồ chuẩn xác nhất và mẹo "bắt bệnh" áp suất cực kỳ dễ nhớ.

Đồng hồ áp suất nồi hơi điện dùng để làm gì?

Hiểu đơn giản, đồng hồ áp suất là mắt thần hiển thị lực nén của hơi nước bên trong nồi tại thời điểm anh em quan sát.

Nhìn vào kim đồng hồ, người vận hành sẽ biết nồi đã đủ hơi để ủi chưa, hay áp suất đang vọt lên quá mức an toàn.

Lưu ý quan trọng: Không có một "con số chuẩn" nào áp dụng chung cho mọi loại nồi hơi điện. Nồi 24kW sẽ khác nồi 36kW, nồi Hasaka sẽ có mức áp làm việc khác nồi thương hiệu khác. Áp suất chuẩn bao nhiêu phải dựa đúng vào thông số kỹ thuật in trên tem mác của chính cái nồi anh em đang dùng.

4 bước đọc đồng hồ áp suất chuẩn chỉ

Việc đọc chỉ số thực ra rất dễ, chỉ cần anh em làm đúng 4 bước này:

1. Nhìn đơn vị: Xem đồng hồ xưởng mình đang dùng là bar hay MPa (thường chữ này in ngay giữa mặt đồng hồ).

2. Nhìn vạch chia: Mới vạch nhỏ tương ứng với bao nhiêu giá trị (ví dụ: từ 0 đến 1 bar chia làm 5 vạch nhỏ, thì mỗi vạch là 0.2 bar).

3. Xem kim chỉ đâu: Kim đứng ở đâu, áp suất là bấy nhiêu.

4. Đối chiếu với nồi: So con số vừa đọc với mức áp chuẩn của máy (được dán trên tem nồi hoặc do bên bán hướng dẫn).

Áp suất bao nhiêu là vừa đủ cho xưởng may?

Như đã nói, không có số chung! Áp suất chuẩn phụ thuộc hoàn toàn vào:

• Thiết kế và công suất của nồi hơi điện.

• Số lượng bàn ủi (hoặc thiết bị dùng hơi) đang đấu nối chung.

• Khuyến cáo từ nhà sản xuất.

Dù xưởng dùng nồi hơi Hasaka hay hãng nào khác, tốt nhất là cứ bám sát sách hướng dẫn hoặc hỏi thẳng kỹ thuật bên bán thiết bị. Đó là mức áp chuẩn và an toàn nhất.

Bắt bệnh nồi hơi qua dấu hiệu bất thường của áp suất

Trong ca làm việc, nếu thấy đồng hồ xuất hiện các hiện tượng sau, anh em cần kiểm tra ngay:

1. Áp suất vọt lên quá nhanh

Áp lên nhanh bất thường so với mọi ngày là dấu hiệu cho thấy hệ thống ngắt tự động hoặc rơ-le áp suất có thể đang gặp sự cố.

• Tệt đối không: Ráng làm tiếp hoặc cố tình chỉnh tăng giới hạn áp suất lên nữa để "dùng thử".

2. Áp suất lên "rùa bò" (rất chậm)

Cắm điện mãi mà kim đồng hồ nhích từng chút một, chờ mãi không đủ hơi ủi, nguyên nhân thường do:

• Thanh nhiệt (may-so) bị đóng cặn vôi quá dày, không truyền được nhiệt.

• Điện áp bị yếu, sụt áp.

• Nguồn nước cấp có vấn đề.

• Xưởng mở thêm quá nhiều bàn ủi khiến nồi bị quá tải.

• Đường ống dẫn hơi bị hở, rò rỉ đâu đó trên đường đi.

3. Kim đồng hồ rung giật, dao động liên tục

Kim giật tưng tưng hoặc quay vô định chứng tỏ có độ trễ áp suất, khí bị quẩn hoặc chính đồng hồ đang có vấn đề. Đừng vội đập đập tay vào mặt kính, hãy ngắt thiết bị để kiểm tra.

4. Kim đứng hình, "chết dí" một chỗ

Nồi đang xả hơi ầm ầm mà kim vẫn chỉ số 0, hoặc ngắt điện để nguội rồi mà kim vẫn chỉ 4-5 bar. Lúc này đồng hồ đã hỏng hoặc đường dẫn hơi vào đồng hồ bị nghẹt cặn.

• Cảnh báo: Tuyệt đối không vận hành nồi khi "mắt thần" đã hỏng.

Đồng hồ áp suất khác gì Van an toàn?

Nhiều anh em hay nhầm lẫn 2 món này. Nhớ ngắn gọn thế này:

• Đồng hồ áp suất: Là mắt nhìn (giúp mình quan sát).

• Van an toàn: Là cánh tay bảo vệ (khi áp cao quá mức cho phép, nó sẽ tự xả hơi ra ngoài để tránh nổ nồi).

Cả hai món này luôn phải hoạt động tốt thì vận hành nồi mới an toàn được.

Vì sao đồng hồ áp suất bị sai và khi nào nên thay?

Đồng hồ xài lâu ngày cũng sẽ già đi và báo sai. Anh em nhận biết đồng hồ hỏng qua các dấu hiệu:

• Khi xả hết áp, tắt máy hoàn toàn mà kim không chịu về số 0.

• Mặt kính bị nứt, hấp hơi nước, lệch kim.

• Báo thông số vô lý (máy chạy cả tiếng mà vẫn báo 0 bar, hoặc hơi ra yếu rặt mà kim báo max).

Có nên tự thay đồng hồ không? Nếu không có kinh nghiệm kỹ thuật thì KHÔNG nên tự làm. Đồng hồ mới mua phải đúng thang đo, đúng ren kết nối và chịu được nhiệt/áp của hệ thống. Thay sai ren hoặc quấn băng keo tan không kỹ gây rò hơi, thậm chí văng đồng hồ cực kỳ nguy hiểm.

Mấy sai lầm "chết người" anh em xưởng may hay gặp

• Chỉ nhìn số, bỏ qua đơn vị: Đồng hồ ghi 0.6 MPa lại tưởng là 0.6 bar (thực tế 0.6 MPa = 6 bar), dẫn đến đánh giá sai hoàn toàn.

• Mượn áp suất nồi này áp cho nồi khác: Nồi nhỏ ép chạy áp của nồi lớn rất dễ gây cháy thanh nhiệt hoặc nhảy van an toàn liên tục.

• Thấy áp yếu là tự ý "vặn" chỉnh áp: Thấy hơi yếu chưa tìm nguyên nhân đã vặn rơ-le cho tăng áp lên – đây là nguyên nhân hàng đầu gây mất an toàn cháy nổ.

• Kim hỏng vẫn cố chạy: Chạy "mù" không có đồng hồ báo áp giống như nhắm mắt lái xe vậy.

Xử lý thế nào khi phát hiện áp suất bất thường?

Nằm lòng 4 bước xử lý nhanh cho anh em vận hành:

1. Giữ nguyên hiện trạng: Không tự ý vặn chỉnh bất kỳ van hay rơ-le nào.

2. Kiểm tra sơ bộ: Ngó xem có bị hở đường ống, nghẹt nước hay sụt điện không.

3. Chủ động dừng máy: Nếu áp vọt quá cao hoặc kim không báo, hãy ngắt nguồn điện và xả áp an toàn theo đúng quy trình.

4. Báo kỹ thuật: Gọi ngay cho thợ chuyên môn hoặc bên bảo hành thiết bị đến xử lý.

Đặc biệt, nếu thấy áp suất bất thường mà kèm theo tiếng động lạ, rò điện, hoặc mùi khét, phải ngắt cầu giao ngay lập tức, không vì tiếc tiến độ đơn hàng mà cố chạy.

Lời khuyên từ thợ kỹ thuật

Đồng hồ áp suất sinh ra là để QUAN SÁT, không phải để anh em làm nơi "chỉnh áp" theo ngẫu hứng.

Nhiệm vụ của người vận hành là giữ cho kim đồng hồ luôn nằm trong "vùng an toàn" mà nhà sản xuất đã quy định. Chỉ cần tập thói quen xả đáy nồi định kỳ (tránh đóng cặn thanh nhiệt), kiểm tra van an toàn và ngó đồng hồ đầu mỗi ca làm việc, hệ thống nồi hơi của xưởng may sẽ chạy mượt mà và bền bỉ suốt nhiều năm.