Khi mua hay vận hành nồi hơi điện cho xưởng may, hầu hết các chủ xưởng chỉ chăm chăm nhìn vào công suất (kW), dung tích bình chứa hay lượng điện tiêu thụ. Ít ai để ý rằng áp suất hơi mới là yếu tố cốt lõi quyết định bàn ủi có đủ nóng, hơi ra có đều và thợ ủi có làm việc nhanh tay được hay không.
- Áp suất quá thấp: Hơi phun ra yếu ớt, bàn ủi lâu nóng, ủi đồ dày hay các nếp nhăn cứng đầu cực kỳ mất thời gian.
- Áp suất quá cao: Hệ thống luôn trong tình trạng "gồng" quá tải, vừa tốn điện, vừa hại đường ống mà tuổi thọ máy lại giảm nhanh.
Vậy con số nào là chuẩn nhất cho xưởng may của bạn? Câu trả lời thực tế phụ thuộc hoàn toàn vào quy mô xưởng, số lượng bàn ủi và cách đi đường ống hơi.
Thực chất áp suất nồi hơi điện là gì?
Hiểu đơn giản, áp suất nồi hơi là lực đẩy của hơi nước được tạo ra bên trong bình chứa khi nước được đun sôi. Lực đẩy này càng ổn định thì hơi nước càng truyền đi nhanh, đều qua hệ thống ống dẫn để đến bàn ủi.
Độ mạnh hay yếu của áp suất sẽ hiển thị trực tiếp trên đồng hồ áp suất gắn ở thân máy. Đây là bộ phận mà thợ vận hành cần liếc mắt kiểm tra mỗi ngày trước khi vào ca làm việc.
Mức áp suất nào lý tưởng cho xưởng may?
Trong ngành may công nghiệp, không có một con số cố định cho mọi xưởng. Mức áp suất phù hợp nhất chính là dải áp suất làm việc được khuyến nghị bởi nhà sản xuất ghi trên nhãn máy.
.jpg)
Nguyên tắc vàng: Áp suất không cần càng cao càng tốt, cái chúng ta cần là SỰ ỔN ĐỊNH.
Một hệ thống giữ được áp suất đều đặn từ đầu ca đến cuối ca sẽ mang lại những lợi ích thấy rõ:
- Hơi phun ra đều, mịn và liên tục, không bị tình trạng "hụt hơi".
- Bàn ủi giữ nhiệt cực tốt, đặt đến đâu phẳng đến đấy, thợ không phải đợi.
- Chất lượng thành phẩm đồng đều, không sợ lỗi form vải.
- Nồi hơi tự động ngắt và bật đúng nhịp giúp tiết kiệm điện năng đáng kể.
Chuyện gì xảy ra nếu áp suất không chuẩn?
1. Khi áp suất quá thấp (Tụt áp)
Đây là căn bệnh kinh niên của các xưởng dùng nồi hơi quá tải hoặc đường ống đi quá dài, lắt léo.
- Dấu hiệu: Bàn ủi nguội lạnh, hơi phun ra kèm theo nước ngưng làm ướt vải, thợ ngồi chơi xào nước đợi hơi lên.
- Hậu quả: Năng suất giảm rõ rệt. Đáng nói hơn, nồi hơi phải chạy liên tục không ngắt để bù áp, khiến thanh nhiệt (điện trở) nhanh cháy và hóa đơn tiền điện tăng vọt.
2. Khi áp suất quá cao (Quá áp)
Nhiều người nghĩ tăng áp lên cho hơi "phun cho khỏe", nhưng thực tế cực kỳ nguy hiểm.
- Hậu quả: Đường ống, van chặn, van giảm áp luôn bị áp lực lớn đè nặng nên rất nhanh bục hoặc rò rỉ.
- Dấu hiệu dễ thấy: Van an toàn trên nồi hơi liên tục xả hơi súp-pê kêu cheo chéo. Đây là báo động đỏ cho thấy hệ thống đang bị quá áp hoặc bộ cảm biến áp suất đã hỏng.
4 Nguyên nhân chính khiến áp suất trồi sụt thất thường
Nếu thấy đồng hồ áp suất nhảy múa liên tục hoặc không lên nổi dải xanh, hãy check ngay các yếu tố dưới đây:
- Chọn sai công suất nồi hơi: Xưởng có 10 bàn ủi nhưng lại mua nồi hơi công suất nhỏ chỉ đủ gánh 5-6 chiếc. Việc "bắt" máy nhỏ gánh tải lớn chắc chắn sẽ gây sụt áp liên tục.
- Thanh nhiệt (điện trở) bị đóng cặn: Nước giếng khoan hoặc nước chưa qua xử lý làm đóng cặn đá vôi ở cây điện trở. Lớp cặn này cản trở khả năng truyền nhiệt, làm nước lâu sôi và áp suất lên cực kỳ chậm.
- Rò rỉ trên hệ thống đường ống: Các mối nối, co cút hoặc van bàn ủi bị hở khiến hơi nóng bị thất thoát liên tục dọc đường đi trước khi kịp đến bàn ủi.
- Lỗi linh kiện điều khiển: Cảm biến áp suất (rơ le áp suất) hoặc đồng hồ đo áp dùng lâu ngày bị sai lệch thông số, dẫn đến việc ngắt điện quá sớm hoặc không tự động bù áp khi thiếu hơi.
Mẹo vận hành giúp áp suất luôn "chuẩn chỉ", máy bền bỉ
Để nồi hơi điện chạy êm, hơi khỏe và không tốn điện, xưởng nên nằm lòng các lưu ý sau:
- Tính dư công suất một chút: Khi mua máy, nên chọn công suất lớn hơn nhu cầu thực tế khoảng 15-20% để phòng khi xưởng tăng thêm bàn ủi hoặc bù hao hụt đường ống.
- Xả cặn mỗi ngày: Cuối ca làm việc, khi áp suất còn nhẹ, hãy mở van xả cặn để đẩy hết bùn đất, cặn vôi ra ngoài.
- Dùng nước sạch (Nước qua lọc): Đầu tư thêm hệ thống lọc nước đơn giản đầu nguồn sẽ cứu nguy cho thanh nhiệt không bị bám cặn.
- Kiểm tra định kỳ: Khoảng 3-6 tháng nên kiểm tra lại độ nhạy của van an toàn và rơ le áp suất một lần.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Có nên tự ý vặn rơ le để tăng áp suất nồi hơi lên không?
- Trả lời: Tuyệt đối không. Việc chỉnh áp phải do kỹ thuật viên có tay nghề thực hiện và không được vượt quá áp suất thiết kế tối đa của bình. Tự ý tăng áp rất dễ gây nguy cơ cháy nổ nguy hiểm.
Hỏi: Tại sao áp suất vẫn báo đủ mà hơi ra bàn ủi lại yếu?
- Trả lời: Hiện tượng này thường do đường ống bị nghẹt (đóng cặn) hoặc van chặn trên đường ống chưa mở hết. Bạn nên kiểm tra lại hệ thống van dọc đường đi của hơi.
Hỏi: Nồi hơi bị tụt áp liên tục có tốn điện không?
- Trả lời: Cực kỳ tốn điện. Khi tụt áp, bo mạch sẽ điều khiển thanh nhiệt đốt liên tục với công suất tối đa để bù lại lượng hơi thiếu hụt, khiến công tơ điện quay chóng mặt.
