Ai làm việc lâu năm với nồi hơi điện đều biết: máy móc phải chạy liên tục dưới áp lực cực lớn — vừa chịu nhiệt cao, áp suất mạnh, lại suốt ngày tiếp xúc với nước và hơi nóng. Cho nên, chuyện một vài chi tiết bị xuống cấp nhanh hơn phần còn lại là điều không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, không phải cứ thấy máy dùng lâu là phải thay sạch toàn bộ linh kiện. Quan trọng là người vận hành phải "bắt bệnh" được sớm — thấy dấu hiệu lạ là kiểm tra và xử lý ngay.
Nhất là với các xưởng may xưởng giặt, nồi hơi mà giở chứng đột ngột giữa giờ làm thì coi như cả dây chuyền phải ngồi chơi xào nước, tiến độ giao hàng chậm trễ ngay lập tức.
Top 5 bộ phận "ngốn" tiền thay mới nhất trên nồi hơi điện
1. Thanh nhiệt (Trở mai so) – Bộ phận gánh tải nặng nhất
Thanh nhiệt đóng vai trò cốt lõi vì nó đun nóng nước trực tiếp để tạo hơi. Do phải ngâm trong nước suốt ngày, thanh nhiệt cực kỳ dễ bị bám cặn vôi (đặc biệt là nếu xưởng dùng nước giếng hoặc nước chưa qua lọc mềm).
.jpg)
Dấu hiệu cho thấy thanh nhiệt đang "kêu cứu":
-
Bật nồi rất lâu mà nước mãi mới sôi, hơi lên chậm rì.
-
Lượng hơi ra yếu, không còn mạnh như trước.
-
Tốn điện hơn hẳn bình thường.
-
Rút thanh nhiệt ra thấy cặn bám đóng thành lớp dày cộp.
Mẹo nhỏ: Đừng chỉ căn theo số tháng sử dụng để đè ra thay thanh nhiệt. Cứ kiểm tra thực tế, nếu thấy đóng cặn nhiều thì vệ sinh tẩy cặn trước, khi nào hiệu suất quá kém hoặc bị rò điện mới cần thay mới.
2. Bơm cấp nước – "Trái tim" luân chuyển nước
Bơm có nhiệm vụ bơm thêm nước vào nồi mỗi khi mực nước tụt xuống. Nếu bơm giở quẻ, nồi hơi rất dễ bị hụt nước hoặc ngưng hoạt động giữa chừng.
.jpg)
Nhận biết bơm đang có vấn đề:
-
Bơm vẫn hú kêu nhưng nước vào nồi cực chậm hoặc không vào.
-
Tiếng bơm rọc rạch, kêu to bất thường (có thể bị e gió hoặc kẹt rác).
-
Bơm chạy liên tục không chịu ngắt.
Lưu ý: Thấy nước không vô nồi chưa chắc đã do bơm hỏng hoàn toàn. Nhớ kiểm tra thêm đường ống xem có bị nghẹt, van một chiều có bị kẹt hay nghẽn lọc trước khi quyết định tốn tiền mua bơm mới.
3. Van và các đầu mối làm kín
Xung quanh nồi hơi điện có rất nhiều loại van: van an toàn, van xả đáy, van một chiều, van hơi...
Qua thời gian chịu áp suất và nhiệt độ cao liên tục, các roăng cao su, phớt làm kín bên trong van sẽ bị giòn, lão hóa hoặc hở ren gây ra hiện tượng xì hơi, rỉ nước.
-
Dấu hiệu: Thấy có vệt nước đọng hoặc tiếng xì "xè xè" nhỏ ở các khớp nối van.
-
Cảnh báo an toàn: Khi nồi đang có áp suất, tuyệt đối không được lấy mỏ lết xả hay vặn lại van. Phải xả hết áp, ngắt nguồn điện và đợi nồi nguội hẳn rồi mới xử lý!
4. Cảm biến và hệ thống điều khiển
Mấy con cảm biến (cảm biến mực nước, cảm biến áp suất) giống như "đôi mắt" của nồi hơi. Nó báo cho tủ điện biết khi nào cần bơm nước, khi nào cần ngắt thanh nhiệt.
-
Nếu cảm biến mực nước bị bám cặn hoặc hỏng: Nồi có thể bị bơm tràn nước hoặc ngược lại — cạn nước mà không chịu bơm, cực kỳ nguy hiểm.
-
Nếu cảm biến áp suất lỗi: Áp chưa đủ đã ngắt, hoặc áp quá cao mới ngắt.
Những lỗi liên quan đến vi mạch và cảm biến, nếu không vững chuyên môn thì tốt nhất nên gọi thợ kỹ thuật. Đừng tự ý đấu nối tắt hay chỉnh lại thông số cài đặt ban đầu.
5. Gioăng mặt bích và roăng đệm
Gioăng là chi tiết nhỏ, rẻ tiền nên thường bị bỏ qua. Nhưng nếu gioăng bị lão hóa, xẹp hoặc mục, hơi nóng và nước áp suất cao sẽ phun ra ngoài ngay các vị trí khớp nối mặt bích.
Thấy xung quanh nắp nồi hoặc các mối nối có hiện tượng ướt nhẹp hay đọng vôi trắng, đó là lúc bạn nên thay gioăng mới rồi đấy.
Khi nào thì thực sự cần thay linh kiện mới?
Thay vì đụng đâu thay đó hoặc thay linh kiện theo lịch cố định một cách lãng phí, hãy quyết định dựa trên:
-
Tình trạng thực tế: Linh kiện còn xài tốt hay đã rỉ sét, mục nát?
-
Mức độ ảnh hưởng: Có làm tụt áp, tụt hơi hoặc tốn điện không?
-
An toàn: Các bộ phận liên quan đến áp suất và điện (van an toàn, rơ-le, thanh nhiệt) nếu có dấu hiệu hư hỏng là phải thay ngay không chần chừ.
Làm sao để xài nồi hơi điện bền, ít phải sửa?
Muốn nồi hơi ít hỏng vặt, của bền tại người:
-
Dùng nước sạch: Nếu có điều kiện, hãy lắp thêm hệ thống làm mềm nước. Nước sạch giúp tăng gấp đôi tuổi thọ cho cả thanh nhiệt lẫn lòng nồi.
-
Xả đáy đều đặn: Mỗi ngày hoặc mỗi tuần (tùy tần suất xài) nên xả đáy một lần để đẩy hết cặn bẩn lắng đọng ra ngoài.
-
Quan sát thường xuyên: Đầu giờ làm việc, hãy dành 1 - 2 phút ngó qua xem nồi có bị rò rỉ nước/hơi ở đâu không, tiếng bơm chạy có êm không.
-
Bảo dưỡng định kỳ: Thuê thợ hoặc tự kiểm tra toàn bộ hệ thống định kỳ 3 - 6 tháng/lần.
Mấy bộ phận như thanh nhiệt, bơm, van, cảm biến hay gioăng cao su... chuyện hư hao theo thời gian là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, thay vì chờ máy hỏng đứng khựng lại rồi mới cuống quýt gọi thợ sửa, các xưởng nên tập thói quen kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm.
Sửa chữa nhỏ đúng lúc bao giờ cũng rẻ và khỏe hơn nhiều so với việc phải thay mới cả cụm linh kiện đắt tiền!
???? Góc chia sẻ từ kỹ thuật Viet Thắng Lợi
Với kinh nghiệm lắp đặt và sửa chữa nồi hơi cho hàng trăm xưởng may, chúng tôi luôn khuyên anh em: Bảo trì chủ động luôn rẻ hơn tiền dừng sản xuất.
Bất cứ khi nào thấy nồi hơi lên hơi chậm bất thường, bơm kêu lạ, rò rỉ hơi nước nhẹ... hãy dành chút thời gian kiểm tra ngay. Đừng cố chạy ráng kẻo "bệnh nhẹ hóa bệnh nặng"!
